ماهی قزل آلا
ماهی قزلآلا با نام علمی Oncorhynchus mykiss از خانواده آزادماهیان (Salmonidae) و راسته آزادماهیسانان (Salmoniformes) است. این گونه از نظر ریختشناسی دارای بدنی دوکیشکل با بالههای توسعهیافته است که تعداد آنها ۸ عدد بوده و شامل باله پشتی، باله سینهای، باله شکمی، باله پشتی ثانویه (باله چربی)، باله مخرجی و باله دمی میشود. باله چربی که فاقد شعاع استخوانی است، بهعنوان یکی از ویژگیهای شاخص آزادماهیان شناخته میشود.
از جمله ویژگیهای بارز ریختشناختی این گونه، وجود لکههای تیرهرنگ متعدد بر روی بدن، بالهها و خط جانبی است. نوار رنگینکمانی درخشان و صورتیرنگ در ناحیه جانبی بدن نیز از مشخصات تیپیک این گونه به شمار میرود. رنگآمیزی بدن قزلآلا بسته به شرایط زیستگاه میتواند تغییر کند؛ بهطور مثال، در رودخانهها رنگ بدن تیرهتر و در دریاچهها روشنتر است. گوشت قزلآلا به دلیل بافت لطیف، طعم مطبوع و میزان بالای اسیدهای چرب غیراشباع، دارای ارزش غذایی بالایی است. این ماهی یکی از مهمترین گونههای پرورشی در آبهای سرد و شیرین محسوب میشود. قزلآلای رنگینکمان در زیستگاههای طبیعی خود قادر است به طولی بالغ بر ۴۰ سانتیمتر و وزنی حدود ۱.۳ کیلوگرم برسد.
تغذیه ماهی قزل آلای پرورشی
تغذیه ماهی قزلآلای پرورشی: تغذیه صحیح و علمی یکی از مهمترین عوامل موفقیت در پرورش ماهی قزلآلا است. حدود 50 تا 70 درصد هزینههای عملیاتی در مزارع پرورش این گونه، مستقیماً به تأمین خوراک اختصاص دارد. بنابراین، انتخاب و استفاده از جیره غذایی متعادل، باکیفیت و اقتصادی نقش کلیدی در رشد بهینه، سلامت عمومی و بهرهوری اقتصادی مزرعه دارد. ماهی قزلآلا، گونهای گوشتخوار (carnivorous) با نیاز پروتئینی بالا است که عمدتاً به جیرههایی با 40 تا 50 درصد پروتئین و 15 تا 25 درصد چربی نیاز دارد. منابع پروتئینی مورد استفاده شامل پودر ماهی، کنجاله سویا، پودر گوشت و مکملهای آمینواسیدی است؛ در حالی که روغنهای ماهی، گیاهی و حیوانی منابع اصلی تأمین چربی در جیرهها محسوب میشوند.
نسبت انرژی به پروتئین (P/E ratio) و ترکیب دقیق اسیدهای آمینه و اسیدهای چرب ضروری باید بهگونهای تنظیم شود که از بروز اختلالات متابولیک و کاهش ضریب تبدیل غذایی جلوگیری شود. افزودن ویتامینها، مواد معدنی، پریبیوتیکها، پروبیوتیکها و افزودنیهای عملکردی (Functional Feed Additives) میتواند به بهبود عملکرد رشد، افزایش مقاومت به بیماریها، کاهش استرسهای محیطی و ارتقاء کیفیت لاشه کمک کند. استفاده از خوراک اکسترود شده با پایداری بالا در آب، قابلیت هضم بالا و کمترین هدررفت مواد مغذی را به همراه دارد و موجب کاهش آلودگیهای محیطی میشود.
در نهایت، انتخاب جیره بر اساس مرحله رشد (لارو، انگشتقد، نیمهبالغ، بالغ)، دما و کیفیت آب، و اهداف تولید (فروش در بازار مصرف، تولید مولد، صادرات) باید بهصورت تخصصی و تحت نظر کارشناسان تغذیه آبزیان انجام شود.



